<?xml version="1.0" ?>
<!DOCTYPE book PUBLIC "-//KDE//DTD DocBook XML V4.2-Based Variant V1.1//EN" "dtd/kdex.dtd" [
  <!ENTITY kappname "&kmix;">
  <!ENTITY package "kdemultimedia">
  <!ENTITY % Dutch "INCLUDE"
> <!-- change language only here -->
  <!ENTITY % addindex "IGNORE">
]>

<book lang="&language;">

<bookinfo>
<title
>Het handboek van &kmix;</title>

<authorgroup>
<author
><firstname
>Matt</firstname
> <surname
>Johnston</surname
> <affiliation
> <address
><email
>mattj@flashmail.com</email
></address>
</affiliation>
</author>

<othercredit role="developer"
><firstname
>Christian</firstname
> <surname
>Esken</surname
> <affiliation
><address
><email
>esken@kde.org</email
></address
></affiliation>
<contrib
>Ontwikkelaar</contrib>
</othercredit>

<othercredit role="developer"
><firstname
>Helio</firstname
> <surname
>Chissini de Castro</surname
> <affiliation
><address
><email
>helio@kde.org</email
></address
></affiliation>
<contrib
>Ontwikkelaar</contrib>
</othercredit>


<othercredit role="developer"
><firstname
>Stefan</firstname
> <surname
>Schimanski</surname
> <affiliation
><address
><email
>1Stein@gmx.de</email
></address
></affiliation>
<contrib
>Ontwikkelaar</contrib>
</othercredit>

<othercredit role="reviewer"
><firstname
>Lauri</firstname
> <surname
>Watts</surname
> <affiliation
><address
><email
>lauri@kde.org</email
></address
></affiliation>
<contrib
>Nalezer</contrib>
</othercredit>
&Niels.Reedijk;&Niels.Luten; 
</authorgroup>

<copyright>
<year
>1996</year
><year
>2003</year>
<holder
>Christian Esken &amp; Matt Johnston</holder>
</copyright>

<legalnotice
>&FDLNotice;</legalnotice>

<date
>2003-04-24</date>
<releaseinfo
>1.91.00</releaseinfo>

<abstract
><para
>&kmix; is een programma waarmee u het volume van uw geluidskaart aan kunt passen.</para
></abstract>

<keywordset>
<keyword
>KDE</keyword>
<keyword
>KMix</keyword>
<keyword
>kdemultimedia</keyword>
<keyword
>geluid</keyword>
<keyword
>volume</keyword>
<keyword
>mixer</keyword>
</keywordset>

</bookinfo>

<chapter id="introduction">
<title
>Inleiding</title>

<para
>&kmix; is het mixerprogramma van &kde; voor geluidskaarten. Hoewel het een klein programma is, heeft het alle benodigde functies. Voor elke geluidskaart die u hebt biedt het programma instelmogelijkheden.</para>

<para
>&kmix; ondersteunt verscheidene platformen en geluidsstuurprogramma's. Versie 1.91 kan overweg met:</para>

<itemizedlist>
<listitem
><para
>Alle Open Sound System-platformen. &Linux;, FreeBSD, NetBSD en BSDI zijn expliciet getest.</para
></listitem>
<listitem
><para
>Op &Solaris; gebaseerde systemen.</para
></listitem>
<listitem
><para
>Op &IRIX; gebaseerde systemen.</para
></listitem>
<listitem
><para
>Het ALSA-stuurprogramma.</para
></listitem>
<listitem
><para
>Op &HP-UX; gebaseerde systemen.</para
></listitem>
</itemizedlist>

</chapter>

<chapter id="working-with-kmix">
<title
>Aan de slag met &kmix;</title>

<para
>Het gebruik van &kmix; is recht toe recht aan. Elk mixerapparaat dat uw geluidskaart biedt wordt weergegeven door een volumeschuif. Monoapparaten hebben één schuif. Stereo-apparaten kunnen één of twee schuiven hebben, afhankelijk van uw instelling. Bovendien is er een balansschuif onderaan het &kmix;-venster. Als u meerdere geluidskaarten hebt krijgen ze ieder hun eigen tabblad.</para>

<sect1 id="volume-sliders">
<title
>Volumeschuiven</title>

<para
>De volumeschuiven hebben een contextmenu wat beschikbaar is door met de rechtermuisknop op de schuif of op het apparaatpictogram te klikken (bovenaan). Meerdere items zijn mogelijk, maar alleen de relevante items worden weergegeven.</para>

<variablelist>

<varlistentry>
<term
><guilabel
>Gesplitste kanalen</guilabel
></term>
<listitem
><para
>Laat één of twee schuiven zien. Dit is alleen van toepassing bij stereo-apparaten. De rechter schuif heeft invloed op het rechter volume en de linker heeft invloed op het linker volume van het kanaal.</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guilabel
>Gedempt</guilabel
></term>
<listitem
><para
>Dempen of niet dempen van het apparaat</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guilabel
>Verbergen</guilabel
></term>
<listitem
><para
>Als u dit apparaat niet wilt bedienen, dan kunt u het met deze optie verbergen. Als u het apparaat opnieuw wilt laten weergeven, dan kunt u dat alleen bewerkstelligen door de optie <guilabel
>Alles tonen</guilabel
> te activeren (zie hieronder)</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guilabel
>Toetsen definiëren</guilabel
></term>
<listitem
><para
>U kunt een apparaat met het toetsenbord bedienen. Gebruik deze menuoptie om de dialoog <guilabel
>Sneltoetsen Instellen</guilabel
> te openen. Hier kunt u toetsen definiëren om het volume te verhogen en te verlagen en om het geluid van het apparaat te dempen. De toetsen zijn globaal en werken ook als &kmix; geminimaliseerd is of in de systeembalk staat.</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guilabel
>Alles tonen</guilabel
></term>
<listitem
><para
>Wanneer u apparaten verborgen hebt via de optie <guilabel
>Verbergen</guilabel
> (zie boven) dan kun u ze allemaal weer laten zien met deze optie.</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guilabel
>Menubalk tonen</guilabel
></term>
<listitem
><para
>Deze optie is niet apparaatafhankelijk maar beïnvloed het mixervenster. U kunt de menubalk verbergen en weer laten zien met deze optie. Dit kan ook via de sneltoets (gewoonlijk CTRL-m)</para
></listitem>
</varlistentry>

</variablelist>
</sect1>

<sect1 id="panning-slider">
<title
>Balansschuif</title>

<para
>Met deze schuif kunt u de volumeverdeling tussen het linker en het rechter kanaal regelen. Deze schuif is globaal. Dat wil zeggen dat alle stereo-apparaten worden hierdoor beïnvloed (monoapparaten worden genegeerd). Standaard staat de schuif in het midden. Wanneer de schuif naar links gesleept wordt, wordt het volume van het rechter kanaal lager. Natuurlijk kan dit verwisseld zijn wanneer de luidsprekers verkeerd zijn opgesteld.</para
> 

</sect1>

<sect1 id="configuration-options">
<title
>Configuratieopties</title>

<para
>Als het &kmix;-pictogram geminimaliseerd is naar de taakbalk kunt u er rechts op klikken om uw voorkeuren aan te geven. Dit zijn:</para>

<variablelist>
<varlistentry>
<term
><guilabel
>In systeemvak plaatsen</guilabel
></term>
<listitem
><para
>Minimaliseer het venster naar het pictogram in het systeemvak</para
></listitem>
</varlistentry>
<varlistentry>
<term
><guilabel
>Volumecontrole in systeemvak activeren</guilabel
></term>
<listitem
><para
>Als dit is aangevinkt zal &kmix; minimaliseren naar het systeemvak als de knop Sluiten wordt ingedrukt. Als dit niet is aangevinkt zal &kmix; afgesloten worden. Attentie: na het afsluiten kunt u het volume niet meer instellen met de sneltoetsen.</para
></listitem>
</varlistentry>
<varlistentry>
<term
><guilabel
>Schaalaanduiding tonen</guilabel
></term>
<listitem
><para
>Laat lijnen zien om posities op de schuiven te markeren.</para
></listitem>
</varlistentry>
<varlistentry>
<term
><guilabel
>Labels tonen</guilabel
></term>
<listitem
><para
>Laat labels zien voor elk geluidsapparaat. Onafhankelijk van deze optie kunt u de label zien door de muis stil te houden op het pictogram van het apparaat.</para
></listitem>
</varlistentry>
</variablelist>

</sect1>


</chapter>


<chapter id="working-with-kmixapplet">
<title
>Het &kmix;-applet voor het paneel</title>

<para
>Het &kmix;-paneelapplet is een alternatieve interface voor &kmix;. U kunt het aan het KDE-paneel toevoegen door middel van het paneelmenu (<guilabel
>Paneelmenu</guilabel
> -> <guilabel
>Toevoegen</guilabel
> -> <guilabel
>Applet</guilabel
> -> <guilabel
>Geluidsmixer</guilabel
>). </para>

<para
>U kunt met het &kmix;-applet net zo werken als beschreven voor het <link linkend="working-with-kmix"
>hoofdvenster</link
> - inclusief het contextmenu. Door de beperkte ruimte op het paneel zijn er verschillen: <simplelist>
<member
>Geen hoofdmenu beschikbaar.</member>
<member
>Als u meerdere geluidskaarten hebt, kunt u de geselecteerde mixer niet wijzigen na de eerste selectie.</member>
<member
>Geen systeemvakpictogram. Wanneer u het systeemvakitem wilt gebruiken kunt u &kmix; starten vanuit het K-Menu (gewoonlijk geïnstalleerd onder <guilabel
>K-Menu</guilabel
> -> <guilabel
>Multimedia</guilabel
> -> <guilabel
>Geluidsmixer</guilabel
>).</member>
<member
>Pictogrammen zijn alleen beschikbaar als het paneel groot genoeg is.</member>
<member
>Geen apparaatnamen beschikbaar.</member>
<member
>Configuratie gebeurt via het paneelmenu - de kleuren en de schuiven kunnen daar geconfigureerd worden.</member>
</simplelist>

</para>
</chapter>

<chapter id="control-panel">
<title
>&kcontrol;-instellingen</title>

<sect1 id="config-opt">
<title
>Configuratieopties</title>

<para
>In de module <guimenuitem
>Mixer</guimenuitem
>, onder <guimenu
>Geluid en multimedia</guimenu
> in &kcontrol;, kunt u de verschillende opties voor &kmix; opgeven:</para>

<variablelist>
<varlistentry>
<term
><guilabel
>Huidige volumes opslaan</guilabel
></term>
<listitem
><para
>Sla de huidige geluidsinstellingen op om later in te laden.</para
></listitem>
</varlistentry>
<varlistentry>
<term
><guilabel
>Volumes laden</guilabel
></term>
<listitem
><para
>Laadt de eerder opgeslagen geluidsinstellingen.</para
></listitem>
</varlistentry>
<varlistentry>
<term
><guilabel
>Volumes laden bij aanmelden</guilabel
></term>
<listitem
><para
>Laadt automatisch de laatste instellingen wanneer &kde; gestart wordt.</para
></listitem>
</varlistentry>
<varlistentry>
<term
><guilabel
>Maximum aantal opgezochte mixers</guilabel
></term>
<listitem
><para
>Naar hoeveel verschillende geluidskaarten &kmix; moet zoeken bij het starten. Stel dit laag in om &kmix; sneller op te laten starten.</para
></listitem>
</varlistentry>
<varlistentry>
<term
><guilabel
>Maximum aantal gezochte apparaten per mixer</guilabel
></term>
<listitem
><para
>Naar hoeveel apparaten gezocht moeten worden per geluidskaart. Stel dit ook laag in om &kmix; sneller te maken.</para
></listitem>
</varlistentry>
</variablelist>

</sect1>
</chapter>



<chapter id="advanced-kmix">
<title
>Geavanceerde KMix-functies</title>



<warning
><para
>Dit hoofdstuk beschrijft de &kmix;-functionaliteit bedoeld voor de ervaren gebruiker. De meeste gebruikers zullen deze functies nooit nodig hebben, dus dit hoofdstuk kan veilig overgeslagen worden.</para
></warning>


<sect1 id="dcop-overview">
<title
>De DCOP-interface</title>

<para
>Soms wilt u gespecialiseerde dingen doen. Zoals het besturen van de mixer vanuit een ander programma of het dempen van het hoofdkanaal elke dag om 10 uur. &kmix; heeft een DCOP-interface die u in staat stelt om veel te bereiken met zo weinig mogelijk werk. Start een shell en type  <guilabel
>dcop kmix</guilabel
> om de DCOP-interface van &kmix; te verkennen. De &kmix;-specifieke interfaces zijn:</para>

<variablelist>
<varlistentry>
<term
><guilabel
>Mixer0</guilabel
></term>
<listitem
><para
>Biedt de mogelijkheid om de eerste mixer te manipuleren. Het volume kan ingesteld worden, het apparaat kan gedempt worden, de balans kan veranderd worden, de naam van de mixer kan opgevraagd worden en nog veel meer. Type <guilabel
>dcop kmix Mixer0</guilabel
> wanneer u alle functies wilt bekijken. Er zijn meer ingaven zoals <guilabel
>Mixer1</guilabel
> voor het geval dat er meerdere geluidskaarten zijn geïnstalleerd.</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guilabel
>kmix-mainwindow#1</guilabel
></term>
<listitem
><para
>Het GUI-venster kan bestuurd worden met dit commando. Het venster kan getoond en verborgen worden, de grootte kan aangepast worden en nog veel meer. Type <guilabel
>dcop kmix kmix-mainwindow#1</guilabel
> wanneer u alle mogelijkheden wilt zien.</para
></listitem>
</varlistentry>
</variablelist>

</sect1>





<sect1 id="dcop-examples">
<title
>Voorbeelden met DCOP</title>

<variablelist>
<varlistentry>
<term
><guilabel
>dcop kmix kmix-mainwindow#1 hide</guilabel
></term>
<listitem
><para
>Verbergt het GUI-venster. Gebruik <guilabel
>dcop kmix kmix-mainwindow#1 show</guilabel
> of het systeemvakpictogram om het venster opnieuw weer te geven.</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guilabel
>dcop kmix kmix-mainwindow#1 resize 1 1</guilabel
></term>
<listitem
><para
>Past de grootte aan van het GUI-venster tot de kleinst mogelijke omvang. Op deze grootte passen alle elementen nog in het venster.</para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guilabel
>dcop kmix Mixer0 mixerName</guilabel
></term>
<listitem
><para
>Geeft de naam van de eerste mixer, bijvoorbeeld <guilabel
>Sound Fusion CS46xx</guilabel
></para
></listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guilabel
>dcop kmix Mixer1 setVolume 0 10</guilabel
></term>
<listitem
><para
>Past het volume aan op de tweede mixer, apparaat 0, naar 10 procent . Apparaat 0 is vaak, maar niet altijd, het hoofdapparaat. Wanneer het volume van het (eerste) hoofdapparaat op de tweede geluidskaart aangepast moet worden kunt u <guilabel
>dcop kmix Mixer1 setMasterVolume 0</guilabel
> gebruiken.</para
></listitem>
</varlistentry>
</variablelist>

<para
>U kunt deze commando's direct op een terminal uitvoeren die is gestart vanuit KDE. Wanneer dcop-commando's ergens anders uitgevoerd moeten worden, bijvoorbeeld vanuit een crontab script, is het nodig om een <guilabel
>DCOPSERVER</guilabel
>-omgevingsvariabele (te zien in de eerste regel van het ~/.DCOPserver_hostname_:0 bestand) te definiëren. Bijvoorbeeld: </para>
                                                                         <!-- Don't know a better way to format code - esken -->
<simplelist>
<member
>#!/bin/sh</member>
<member
>DCOPSERVER=`cat /home/uwhome/.DCOPserver_uwhostname_:0 | grep local`</member>
<member
>export DCOPSERVER</member>
<member
>dcop kmix Mixer0 setMasterVolume 0</member>
</simplelist>

</sect1>

<sect1 id="tips-and-tricks">
<title
>Tips en trucs</title>

<variablelist>
<varlistentry>
<term
><guilabel
>Het ALSA- en OSS-stuurprogramma tegelijk gebruiken</guilabel
></term>
<listitem>
<para
>KMix onder Linux kan het ALSA- of het OSS-stuurprogramma gebruiken, maar niet beide tegelijk. Wanneer u echt beide stuurprogramma's tegelijk nodig hebt (een erg zeldzame situatie) kunt u dit op de volgende manier doen: sluit KMix af en voeg de volgende regel aan uw <guilabel
>kmixrc</guilabel
>-bestand in de algemene configuratiesectie.</para>
<para
><guilabel
>MultiDriver=true</guilabel
></para>
<para
>Start KMix opnieuw. Wanneer u klikt op <guilabel
>Help->Hardware-informatie</guilabel
> zou u "<guilabel
>Gebruikte geluidskaartstuurprogramma's: ALSA0.9 + OSS</guilabel
>" en "<guilabel
>Experimentele multi-stuurprogramma-modus geactiveerd</guilabel
>" moeten zien</para>
<warning
><para
>Waarschuwing: Alle mixers zullen waarschijnlijk dubbel verschijnen.</para
><para
>Er is geen ondersteuning voor dit soort configuratie.</para
></warning>
</listitem>
</varlistentry>
</variablelist>

</sect1>

</chapter>

<chapter id="credits">
<title
>Dankbetuigingen en licentie</title>

<para
>Hoofdontwikkelaars</para>

<itemizedlist>
<listitem
><para
>Copyright 1996-2000 Christian Esken</para
></listitem>
<listitem
><para
>Copyright 2000-2003 Christian Esken &amp; Stefan Schimanski</para
></listitem>
<listitem
><para
>Copyright 2003 Christian Esken &amp; Helio Chissini de Castro</para
></listitem>
</itemizedlist>

<para
>Met dank aan:</para>

<itemizedlist>
<listitem
><para
>Christian Esken <email
>esken@kde.org</email
></para
></listitem>
<listitem
><para
>Stefan Schimanski <email
>1Stein@gmx.de</email
></para
></listitem>
<listitem
><para
>Paul Kendall <email
>paul@orion.co.nz</email
> - SGI-aanpassingen</para
></listitem>
<listitem
><para
>Sebestyen Zoltan <email
>szoli@digo.inf.elte.hu</email
> - FreeBSD-aanpassingen</para
></listitem>
<listitem
><para
>Faraut Jean-Louis <email
>jlf@essi.fr</email
> - Solaris-aanpassingen</para
></listitem>
<listitem
><para
>Nick Lopez <email
>kimo_sabe@usa.net</email
> - ALSA-aanpassingen</para
></listitem>
<listitem
><para
>Helge Deller <email
>deller@gmx.de</email
> - HP-UX-aanpassingen</para
></listitem>
<listitem
><para
>Lennart Augustsson <email
>augustss@cs.chalmers.se</email
> - *BSD-aanpassingen</para
></listitem>
</itemizedlist>

<para
>Documentatie copyright 2000 Matt Johnston <email
>mattj@flashmail.com</email
></para>

<para
>In 2003 bijgewerkt om overeen te komen met &kmix; V1.91, door Christian Esken <email
>esken@kde.org</email
></para>

<para
>Gebaseerd op documentatie van Christian Esken <email
>esken@kde.org</email
></para>
&meld.fouten;&vertaling.niels.luten;&vertaling.rinse; 
&underFDL; &underGPL; </chapter>

<appendix id="installation">
<title
>Installatie</title>

<sect1 id="getting-kmix">
<title
>Hoe &kmix; te verkrijgen is</title>
&install.intro.documentation; </sect1>

<sect1 id="requirements">
<title
>Benodigdheden</title>

<para
>Vanzelfsprekend is &kmix; alleen van nut wanneer u een geluidskaart hebt. &kmix; ondersteunt meerdere platformen en geluidskaartstuurprogramma's:</para>

<itemizedlist>
<listitem
><para
>Alle Open Sound System-platformen. &Linux;, FreeBSD, NetBSD en BSDI zijn expliciet getest.</para
></listitem>
<listitem
><para
>Op &Solaris; gebaseerde systemen.</para
></listitem>
<listitem
><para
>Op &IRIX; gebaseerde systemen.</para
></listitem>
<listitem
><para
>Het ALSA-stuurprogramma.</para
></listitem>
<listitem
><para
>Op &HP-UX; gebaseerde systemen.</para
></listitem>
</itemizedlist>

</sect1>

<sect1 id="compilation">
<title
>Compilatie en installatie</title>
&install.compile.documentation; </sect1>

</appendix>

</book>
<!--
Local Variables:
mode: sgml
sgml-omittag: nil
sgml-shorttag: t
End:
-->

